Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

«Φινλανδικός σταθμός», Απρίλιος 1917

Γιατί σ' αυτές τις έξοχες στιγμές της η ιστορία δε χρειάζεται βοηθούς και στολίδια. Εκεί που μεγαλουργεί ως ποιήτρια η ίδια, είναι στ' αλήθεια αξεπέραστη, και δεν υπάρχει ποιητής ικανός να αναμετρηθεί μαζί της.
(Στέφαν Τσβάιχ, «Οι μεγάλες στιγμές της Ανθρωπότητας»

  Στις 9 Απριλίου 1917, ένα «σφραγισμένο τραίνο», ξεκινάει από τη Ζυρίχη, με προορισμό την Πετρούπολη της Ρωσίας, μέσω Γερμανίας και Σουηδίας. Ανάμεσα στους επιβάτες, είναι και 32 κακοντυμένοι Ρώσοι εμιγκρέδες, ανάμεσα στους οποίους, οι Λένιν, Ζηνόβιεφ και Ράντεκ. Επιστρέφουν στη Ρωσία, μετά από αναγκαστική υπερορία 14 ετών· στόχος, η επαναστατική κατάσταση της εξουσίας από τους μπολσεβίκους, μέσα από τις εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες που έχει δημιουργήσει ο Μεγάλος Πόλεμος και η αστικοδημοκρατική επανάσταση του Φεβρουαρίου στη Ρωσία, η οποία κατάργησε την τσαρική εξουσία.

Ζυρίχη. Το σπίτι που κατοικούσε ο Λένιν, μέχρι τον Απρίλιο του 1917.





Ο μεγάλος συγγραφέας Στέφαν Τσβάιχ, αφιέρωσε ένα κεφάλαιο στο βιβλίο του «Μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας» σε αυτή τη μοναδική ιστορική στιγμή, που έμελλε να αλλάξει την πορεία της ανθρωπότητας για τις επόμενες δεκαετίες. Επηρεασμένος βαθιά από τον Νίτσε, περιγράφει τον Β.Ι. Λένιν, ως έναν «Υπεράνθρωπο» επαναστάτη, που αυτός και μόνο αυτός, είναι ικανός να δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε να ξεσπάσει λίγους μήνες μετά η Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση. Ενδιαφέρον είναι, ότι ακόμα και «επίσημες» ή «ημιεπίσημες» αφηγήσεις της σοβιετικής ιστορίας, δεν απόφυγαν τη χρήση νιτσεϊκής ορολογίας. (π.χ. «χρειαζόταν στην επανάσταση ένας εγκέφαλος με δύναμη εξαιρετική», «χρειαζόταν μια δύναμη θέλησης τρομαχτική για να πειστούν οι μάζες ότι πρέπει να ακολουθήσουν τον σωστό επαναστατικό δρόμο», «Αυτός ο γίγαντας της θέλησης και της σκέψης ... », κλπ).

Η διαδρομή. Κομβικά σημεία, η μικρή πόλη Sassnitz (ανήκε στην πρώην Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία), από την οποία οι επαναστάτες θα περάσουν με φέρυ στη Σουηδία, η Στοκχόλμη και το Τάμπερε της Φινλανδίας.


 

 Το περίφημο βαγόνι στο Sassnitz, όπου σε όλη την διάρκεια της ζωής της Γερμανικής Λ.Δ. λειτουργούσε «Μουσείο Λένιν», δεχόμενο χιλιάδες τουρίστες ετησίως.

 Μνημείο αφιερωμένο στον Λένιν, στο Sassnitz, που παραμένει ακόμα και σήμερα μια πόλη «κάστρο» της γερμανικής αριστεράς.

 Οι επαναστάτες μπολσεβίκοι στη Στοκχόλμη, 31 Μαρτίου (13 Απριλίου) 1917. Ο Λένιν μπροστά, συζητάει με τον αείμνηστο Σουηδό σοσιαλιστή δημοσιογράφο, ποιητή και ακτιβιστή Ture Nerman (1886-1969)

 Εξιδανικευμένη απεικόνιση των συνθηκών του ταξιδιού, από Pyotr Vasilievich Vasiliev, στην διάρκεια της σταλινικής περιόδου, στα πλαίσια του «σοσιαλιστικού ρεαλισμού». Εννοείται οι συνθήκες ήταν χειρότερες, το βαγόνι πολύ πιο στενό και πάνω απ' όλα δεν υπήρχαν μέσα ένοπλοι ερυθροφρουροί ! 

 Ο φινλανδικός σταθμός στην Πετρούπολη, αρχές της δεκαετίας του 1910.

Η τελευταία παράγραφος του αφιερώματος από τον Τσβάιχ:

 Η πρώτη κίνηση του Λένιν στο ρωσικό έδαφος είναι χαρακτηριστική: Δεν προσέχει άτομα, παρά ρίχνεται στις εφημερίδες. Δεκατέσσερα χρόνια λείπει από τη Ρωσία, δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια δεν αντίκρυσε τη ρούσικη γη, δεν είδε τη ρωσική σημαία, ούτε τη στολή του Ρώσου στρατιώτη. Τούτος όμως ο σκληρός ιδεολόγος δε συγκινείται από τέτοια πράγματα, δεν αγκαλιάζει σαν τις γυναίκες τους ανυποψίαστους και ανώνυμους στρατιώτες. Την εφημερίδα πρώτα, την «Πράβδα», για να δει αν το δημοσιογραφικό όργανο του Κόμματος, ακολουθεί με αποφασιστικότητα την καθορισμένη πολιτική γραμμή. Θυμωμένος τσαλακώνει την εφημερίδα «Όχι ! Όχι ! Φτάνει πια. Ακόμα πατριωτισμός και πατριδοκαπηλεία. Ακόμα δεν έχει ξεκαθαριστεί το ζήτημα της κοινωνικής επανάστασης». 

 Είναι καιρός να αρπάξει το τιμόνι και να σπρώξει το μεγάλο του σκοπό προς τη νίκη ή την τελική κατάρρευση. Θα προφτάσει όμως; Τελευταίες ανησυχίες, τελευταίοι φόβοι. Δεν θα τον συλλάβει ο Μιλιούκωφ μόλις πατήσει το πόδι του στην Πετρούπολη;

Οι φίλοι που τον προϋπαντούν στον σταθμό, ο Στάλιν και ο Κάμενεφ, δείχνουν ένα παράξενο και μυστηριώδες χαμόγελο, στο σκοτεινό διαμέρισμα της τρίτης θέσης, που φωτίζεται αβέβαια από ένα μικρό λαμπιόνι. Αποφεύγουν να του απαντήσουν στις ερωτήσεις που τους κάνει, πιθανά δεν θέλουν να του απαντήσουν! 


Η άφιξη του Λένιν· πίνακας του M. G. Sokolov (1875–1953), πάντα στα γνωστά πλαίσια της σταλινικής περιόδου και εννοείται, ο χαμογελαστός Στάλιν ακριβώς πίσω από τον Λένιν.Αλλά η απάντηση έρχεται από μόνη της, απρόσμενη από την ίδια την πραγματικότητα.
 
Καθώς η αμαξοστοιχία μπαίνει στον φινλανδικό σταθμό, ο γύρω χώρος είναι γεμάτος από χιλιάδες εργάτες, ενώ τιμητικές φρουρές από όλα τα όπλα, αναμένουν τους μεγάλους επαναστάτες που γυρίζουν από την εξορία. Η Διεθνής, γεμίζει τον αέρα. Οι στιγμές είναι μοναδικές ! Ο Βλαδίμηρος Ουλιάνωφ, ο άνθρωπος που μέχρι λίγες ημέρες πριν ζούσε στο ταπεινό σπίτι ενός μπαλωματή στη Ζυρίχη, αρπάζεται από δεκάδες χέρια και τοποθετείται σε ένα θωρακισμένο αυτοκίνητο. Προβολείς από τα γύρω κτίρια και το φρούριο της Πετρούπολης, ρίχνουν τα εκτυφλωτικά τους φώτα πάνω στον Λένιν, που όρθιος στο αυτοκίνητο, εκφωνεί τον πρώτο του λόγο στις λαϊκές μάζες της Πετρούπολης, στον ρωσικό λαό. Οι δρόμοι δονούνται από ενθουσιώδεις ζητωκραυγές και σε λίγο, αρχίζουν οι «Δέκα Ημέρες που συγκλόνισαν τον Κόσμο».
(μετάφραση, Μαρία Λουίζα Κωνσταντινίδη).


  Ο Λένιν μιλεί στο λαό το βράδυ της 17ης Απριλίου. Πίνακας του A. M. Lyubimov (1879–1955)

«Σύντροφοι στρατιώτες, ναύτες κι εργάτες! Είμαι ευτυχισμένος που χαιρετίζω στο πρόσωπό σας την νικηφόρο Ρωσική Επανάσταση! Που χαιρετίζω το ικανότατο τμήμα της εμπροσθοφυλακής του παγόσμιου προλεταριάτου... Η ώρα έφτασε, που οι λαοί της Ευρώπης απαντώντας στην επίκληση του συντρόφου μας Καρλ Λήμνεχτ, θα στρέψουν τα όπλα τους ενάντια στους ξένους καπιταλιστές και τους εκμεταλλευτές τους. Η αυγή της παγκόσμιας σοσιαλιστικής επανάστασης ξημέρωσε... Σήμερα, αύριο ίσως, ο ιμπεριαλισμός σ' ολόκληρη την Ευρώπη γκρεμίζεται. Η Ρωσική Επανάσταση που σεις την δημιουργήσατε, στάθηκε η αρχή. Άνοιξε μια καινούργια εποχή. Ζήτω η παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση !»


 

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Η «Ημέρα των Ευχαριστιών» στο Βίτσι, Νοέμβριος 1948

Για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία του μαρξιστή στοχαστή και μεγάλου διανοητή Παναγή Λεκατσά, η κατάρρευση της πολιτικής και θιασικής κυριαρχίας της Αγγλίας στην Ελλάδα το 1947 και η αντικατάστασή της από την αμερικανική, είχε ως τελικό αποτέλεσμα να επέλθει ανεπανόρθωτη αλλοίωση στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση του ελληνικού λαού.

Ο «Αμερικανικός Θίασος», κυριάρχησε, εκτός από την πολιτιστική σφαίρα και στην θρησκευτική. Γενικά, κυριάρχησε σε ολόκληρο το εποικοδόμημα. Από το 1947, άρχισε η χώρα να πλημμυρίζει από ακραίες προτεσταντικές αιρέσεις, όπως οι Μάρτυρες του Ιεχωβά, οι Αντβεντιστές και από άλλες, περισσότερες συμβατικές, όπως οι Ευαγγελιστές. Ακόμα όμως και η Ορθόδοξη Εκκλησία δέχθηκε επιδράσεις από το αμερικανικό θιασικό σύμπλεγμα, με τον γιγαντισμό των ήδη υπαρχόντων προτεσταντικού τύπου παρακκλησιαστικών οργανώσεων (Σωτήρ, Ζωή, κλπ), που επικράτησαν στους κόλπους της (από θεολογικής απόψεως, μπορεί να διαβάσει κανείς το «Ερωτικών αμφιλογία ή περί λιβελλοπράγμονος μοναχού», Εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 1989, όπου ο Χρήστος Γιανναράς αποδεικνύει περίτρανα, την προτεσταντική αρχή όλων αυτών των οργανώσεων).

Χαρακτηριστικό των παραπάνω, είναι το γεγονός, ότι τον Νοέμβριο του 1948,  γιορτάστηκε στο Βίτσι από τον «Εθνικό Στρατό», η περίφημη «Ημέρα των Ευχαριστιών», η Thanksgiving Day. Στην Ημέρα των Ευχαριστιών (25 Νοεμβρίου στις ΗΠΑ), οι πιστοί προσεύχονται και ευχαριστούν τον Ύψιστο, σε ανάμνηση του πρώτου θερισμού των προπατόρων τους, που έφτασαν στον Νέο Κόσμο ασφαλείς, το 1620. Μιλάμε δηλαδή, για μια παραλλαγή μεσαιωνικής αγροτικής γιορτής, που μεταφέρθηκε από τους αποίκους στην αμερικανική ήπειρο τον 17ο αιώνα. Υποτίθεται, ότι στην ορθόδοξη λατρευτική παράδοση, δεν υπάρχει ξεχωριστή ημέρα Ευχαριστίας στον Θεό, αλλά κάθε ημέρα του έτους, αποτελεί ημέρα Ευχαριστίας, Ευγνωμοσύνης και Προσευχής.

Από τις εφημερίδες της εποχής:


Αξίζει να πούμε ότι η «Ημέρα των Ευχαριστιών», αποτέλεσε σημείο διαφωνίας και εντόνων αντιπαραθέσεων στους κύκλους της αμερικανικής Νέας Αριστεράς και στο αντιπολεμικό κίνημα την δεκαετία του 1960-1970. Πολλοί αμερικανοί αριστεροί ριζοσπάστες, πρότειναν η συγκεκριμένη γιορτή να ονομαστεί ως "Εθνική Ημέρα Εξιλασμού" (National Day of Atonement), κατά την οποία το φαγοπότι να αντικατασταθεί από αυστηρή νηστεία, προκειμένου να τιμηθεί η μνήμη του Ολοκαυτώματος εκατομμυρίων γηγενών Αμερικανών, από τους άποικους, που αποτέλεσαν τη μαγιά της δημιουργίας των ΗΠΑ.

Η βασική αντίρρηση πολλών αριστερών που γιόρταζαν και συνέχιζαν να γιορτάζουν τη συγκεκριμένη ημέρα ήταν ότι "εντάξει, πρόκειται για μια γιορτή που συνδέεται με μια βρώμικη και δόλια ιστορία· παρά ταύτα, μπορούμε να συνεχίσουμε να γιορτάζουμε την ημέρα, αποκλειστικά για την οικογένεια και τους φίλους μας". Το πάνω επιχείρημα χωλαίνει, αφού χρησιμοποιεί τα βασικά νεοφιλελεύθερα ιδεολογήματα της υπεροχής του ιδιωτικού τομέα σε σχέση με τη συλλογική δράση και διδάσκει την επιστροφή στο ατομικό και ιδιωτικό-οικογενειακό πεδίο (με μια ζωή που να ρυθμίζεται βασικά από την κατανάλωση).

Όπως και ν αείναι πάντως, οι παραδοσιακοί Αμερικανοί κομμουνιστές (και οι ελληνοαμερικανοί) των περασμένων δεκαετιών (1940 και 1950s), δε φαίνεται να είχαν τέτοιους προβληματισμούς.

Από το σπουδαίο έργο του Κώστα Καρπόζηλου, Κόκκινη Αμερική: Έλληνες μετανάστες και το όραμα ενός Νέου Κόσμου, 1900-1950 (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2017), ένα απόσπασμα σχετικό με το θέμα, που παρουσιάζει την πολιτιστική διάχυση των Αμερικανών ελληνικής καταγωγής, έστω και αριστερών-κομμουνιστών, στις παραδοσιακές αξίες του λεγόμενου αμερικανισμού. Η ίδια ακριβώς διάχυση θα επιχειρηθεί και με την πολιτική και πολιτιστική κυριαρχία των ΗΠΑ στην Ελλάδα, μετά το 1947:

Η τρίτη καταχώρηση, στην τελευταία σελίδα του δελτίου Voice of Hel­lenic American Youth, αφορούσε τις χοροεσπερίδες που οργάνωναν τμή­ματα της International Workers Order για την Ημέρα των Ευχαριστιών. Ο εξαμερικανισμός του ελληνοαμερικανικού κομμουνισμού εξηγεί την ένταξη της Ημέρας των Ευχαριστιών στο ημερολόγιο της οργάνωσης. Οι Ελληνοαμερικανοί «νέοι πρωτοπόροι» αποδείκνυαν, με τον τρόπο αυτό, την εξοικείωση της δεύτερης μεταναστευτικής γενιάς με την κα­τεξοχήν αμερικανική γιορτή. Στ' αυτιά τους, η ριζοσπαστική κριτική της δεκαετίας του 1960 στην Ημέρα των Ευχαριστιών σε σχέση με την εκδίωξη των αυτοχθόνων πληθυσμών θα ηχούσε, πιθανότατα, παράδο­ξα. Αυτοί πολιτικοποιούσαν την ημέρα, όχι απορρίπτοντάς την, αλλά προσδίδοντάς της το κοινωνικό και πολιτιστικό πρόσημο της αμερι­κανικής Αριστεράς: κάποιος σύντροφος θα έβγαζε έναν σύντομο λόγο για τα επείγοντα ζητήματα της περιόδου, η μουσική θα περιελάμβανε τις μελωδίες του δημοφιλή κομμουνιστή βάρδου Πολ Ρόμπσον και οι συζητήσεις της βραδιάς θα ανατροφοδοτούνταν από τα όσα συνέβαιναν στον περίγυρο και στο νοητικό σύμπαν της οργάνωσης. Οι Ελληνοαμε­ρικανοί «νέοι πρωτοπόροι», όπως κάθε αμερικανική παρέα, έκαναν εν τέλει αυτό που απαιτούσε η ημέρα: απόλαυσαν μια γεμιστή γαλοπούλα.


Το δώρο που περίμενε τον μεγάλο τυχερό της βραδιάς αποδείκνυε με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι οι νέοι Αμερικανοί κομμουνιστές ήταν άνθρωποι της εποχής τους. «Μια ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ» ήταν το έπαθλο της καθιερωμένης λοταρίας· «ναι, καλά ακούσατε, μια ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ», επα­ναλάμβανε η ανακοίνωση στην τελευταία σελίδα του Voice of Hellenic American Youth. Στη μικρή αυτή λεπτομέρεια της χοροεσπερίδας της Ημέρας των Ευχαριστιών συμπυκνώνεται η μεγαλύτερη πρόκληση με την οποία καλούνταν να αναμετρηθεί η αμερικανική Αριστερά: ο αναγεννημένος αμερικανικός καπιταλισμός μπορούσε να εγγυηθεί την πρόσβαση περισσότερων από ποτέ ανθρώπων σε έναν θαυμαστό, και διαρκώς επεκτεινόμενο, κόσμο κατανάλωσης και υπηρεσιών.

Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

Ας μιλήσουμε για την Angela Calomiris

Γεννήθηκε στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης το 1916, από ελληνοαμερικανούς γονείς. Ο πατέρας της, εργάτης σε γουναράδικο, έμεινε άνεργος στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης και η οικογένειά της, για κάποια χρόνια θα στερηθεί τα στοιχειώδη. Παρά ταύτα, η νεαρή Άντζελα, με λεσβιακό σεξουαλικό προσανατολισμό και έκδηλη αρρενωπότητα, θα δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά ως φωτορεπόρτερ, ενώ θα ασχοληθεί και με την καλλιτεχνική φωτογραφία, με μέντορα τον μεγάλο φωτογράφο Sid Grossman. Ήδη, από τα μέσα της δεκαετίας του 1930, θα ενταχθεί σε μια φωτογραφική συλλογικότητα, με ριζοσπαστικό κοινωνικό και αριστερό προσανατολισμό, την περίφημη και ιστορική πια, Photo League, της οποία ιδρυτές ήταν ο Sid Grossman και ο επίσης σπουδαίος Sol Libsohn.

Zoom in (real dimensions: 658 x 830)Εικόνα
«Πατέρα και γιος», φωτογραφία της Angela Calomiris, κάπου μεταξύ 1938-1942. Η φωτογραφία παρουσιάστηκε στην έκθεση «The Women of the Photo League at Higher Pictures Gallery», Νέα Υόρκη 2009.

Το 1942, η Calomiris, θα προσεγγιστεί από δύο πράκτορες του FBI. Θα της προτείνουν να ενταχθεί στο Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ, προκειμένου να συγκεντρώσει όσα περισσότερα στοιχεία μπορεί για τα μέλη του και τις οικονομικές δραστηριότητές του. Η Calomiris, θα δεχθεί την πρόταση των πρακτόρων και σε λίγο, μέσω των διασυνδέσεων που είχε με την αριστερή συλλογικότητα στην οποία ανήκε, θα στρατολογηθεί στο Κόμμα.

Με το ζήλο του νεοφώτιστου, θα αρχίσει να εργάζεται στην αρχή ως κατώτερο και στη συνέχεια ως μεσαίο στέλεχος, σκληρά για το ΚΚ. Η δουλειά της, καθαρά γραφειοκρατική, στα πλαίσια του οικονομικού τμήματος, γεγονός που θα της δώσει την μοναδική ευκαιρία να συγκεντρώσει ένα τεράστιο αριθμό δεδομένων για τις ταυτότητες των μελών του κόμματος, για τις οικονομικές του δραστηριότητες, για τις σχέσεις του με συνδικαλιστικές και πολιτιστικές οργανώσεις που λειτουργούσαν ως προμετωπίδες, κλπ. Όλα αυτά τα στοιχεία, θα τα παραδίδει σε τακτικά χρονικά διαστήματα στο FBI, έναντι εννοείται αδρής χρηματικής αμοιβής· παράλληλα θα συνεχίσει να πληρώνεται για την δουλειά της στη φωτογραφία.

Τον Απρίλιο του 1949, αρχίζει μια σειρά δικών ενάντια στα ηγετικά μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος των ΗΠΑ. Η βασική κατηγορία είναι ότι αποτελούν πράκτορες ξένης δύναμης και ως στόχο έχουν τη βίαιη ανατροπή μέσω επανάστασης, της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Οι δίκες θα κρατήσουν σχεδόν μέχρι το 1958 και θα οδηγήσουν πολλούς Αμερικανούς κομμουνιστές στις ομοσπονδιακές φυλακές, για πολλά χρόνια.

Zoom in (real dimensions: 1280 x 1027)Εικόνα
Στιγμιότυπο από την δίκη του Απριλίου 1949. Ο Benjamin Davis, εκδότης της εφημερίδας του ΚΚ Daily Worker, υπεύθυνος για την πολιτική του κόμματος στους έγχρωμους και ο βετεράνος του ισπανικού εμφυλίου και του Β´ Παγκόσμιου Πολέμου Robert G. Thompson, μαζί με υποστηρικτές τους.


Η βασική υπερασπιστική γραμμή των κομμουνιστών ήταν ότι επιδίωκαν την κατάληψη της εξουσίας με νόμιμα κοινοβουλευτικά μέσα και ότι η δίωξή τους, ήταν ενάντια στις αρχές του αμερικανικού συντάγματος που προστάτευαν την ελευθερία της οργάνωσης και την ελευθερία του λόγου. Από την πρώτη δίκη όμως, έγινε άμεσα αντιληπτό από τους κατηγορούμενους, ότι οι διωκτικές αρχές, γνώριζαν πολλά και είχαν συσσωρεύσει έναν τεράστιο αριθμό στοιχείων, που μόνο από εσωτερική πληροφόρηση θα μπορούσε να προέρχεται.

Πράγματι, η Angela Calomiris, από την πρώτη δίκη, θα αποκαλυφθεί δημόσια και θα καταθέσει επίσημα ενάντια στους κατηγορούμενους, αφήνοντας άναυδους τους παλιούς φίλους και συντρόφους της. Η συνεισφορά της στην καταδίκη των ηγετών του Κ.Κ. ήταν καταλυτική, όπως και στο κλείσιμο, δύο χρόνια μετά, από τις δικαστικές αρχές, της Photo League.

Η κυρία Calomiris, λίγο μετά τα γεγονότα, θα κερδίσει μια σύντομη και εντελώς επιφανειακή δημοσιότητα. Θα δώσει συνεντεύξεις σε εφημερίδες, περιοδικά, θα πρωταγωνιστήσει σε ραδιοφωνικές εκπομπές. Θα γράψει μάλιστα και τα απομνημονεύματά της, όπου και θα τα εκδώσει το 1951, θέλοντας να εμφανίσει τον εαυτό της ως μια νέα Μάτα Χάρι, που εργάστηκε για την πατρίδα της. Στο βιβλίο της θα δείξει ένα εντυπωσιακά κενό και ταυτόχρονα κυνικό χαρακτήρα, λοιδορώντας και σαρκάζοντας συνεχώς τους πρώην κομμουνιστές συντρόφους και συνεργάτες της, μεταξύ άλλων και τον Sid Grossman. Περιγράφει τα μέλη του Κόμματος ως άτομα «πληκτικά μέχρι θανάτου», τους κατηγορεί για ρατσισμό, ενώ θεωρεί ως κίνητρο ένταξης για τους πιο πολλούς, την έλλειψη ικανοποιητικής κοινωνικής ζωής. Το βιβλίο της δεν θα έχει κάποια εμπορική επιτυχία, ενώ ο ισχυρισμός της ότι τα έκανε όλα για «την δόξα» δεν θα γίνει πιστευτός από κανέναν, αφού όλοι γνώριζαν ότι το κίνητρο ήταν τα χρήματα και μόνο αυτά.

Για το Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ όμως, θα αρχίσει μια μακριά περίοδος «ενδοσκόπησης», οργανωτικής παρακμής· η πρακτορολογία και  οι διαδικασίες συνεχούς «επαγρύπνησης», που θα χαρακτηρίζουν την δράση του στα επόμενα χρόνια, θα είναι ισοδύναμα με μία «γενική και μη αναστρέψιμη μιζέρια», γεγονός που θα το οδηγήσει σχεδόν στην εξαφάνιση στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Το ΚΚ ΗΠΑ, μετά την άνοδό του κατά την διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης και την οργανωτική του ακμή στην περίοδο του «αντιφασιστικού αγώνα» με τα γνωστά λαϊκομετωπικά σχήματα, θα αποτελέσει τον μεγάλο ηττημένο του «Ψυχρού Πολέμου».


Zoom in (real dimensions: 371 x 499)Εικόνα

Zoom in (real dimensions: 414 x 540)Εικόνα
Η πράκτορας θα ξεχαστεί σύντομα και εννοείται, δεν θα μπορέσει ποτέ πια να δουλέψει ως φωτογράφος, ακόμα και σε mainstream συντηρητικά media. Θα αναγκαστεί να μετακομίσει στη Μασαχουσέτη, όπου θα ανοίξει ένα πανδοχείο. Πέθανε στις 30 Ιανουαρίου 1995 στο San Miguel de Allende του Μεξικού.


Παρασκευή, 6 Ιανουαρίου 2017

Βερολίνο 1918-1919 : Η Νοεμβριανή Επανάσταση και οι Σπαρτακιστές

25 φωτογραφίες από το αρχείο του Ηλία Πετρόπουλου, όπως δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό "Ιχνευτής", τον Νοέμβριο του 1988, στα πλαίσια αφιερώματός του στη ζωή και στην εποχή της Ρόζας Λούξεμπουργκ. 

Τα σχόλια είναι του Ηλία Πετρόπουλου. 

Η εξέγερση άρχισε τον Οκτώβριο του 1918 στον πολεμικό ναύσταθμο του Κιλ. Αμέσως ξεσηκώθηκαν στο Βερολίνο το προλεταριάτο και οι στρατιώτες. Η κατατρομαγμένη μπουρζουαζία έβλεπε να επαναλαμβάνεται το επάρατο σοβιετικό σενάριο. Η επανάσταση ξεκινάει στις 9 Νοεμβρίου του 1918.











Τα πρώτα θύματα της επανάστασης κηδεύονται . Οι Σπαρτακιστές είναι εξαγριωμένοι. Η μπουρζουαζία επαφίεται στο επιτελείο, μα οι στρατηγοί δεν έχουν εμπιστοσύνη στους φαντάρους της πρωτεύουσας. Θα καλέσουν τα πρωσικά τάγματα ...





















Ο λαός εξαντλείται σε ανώφελες επιδείξεις. Η σοσιαλδημοκρατία ελπίζει ότι το επιτελείο θα τσακίσει τους Σπαρτακιστές. Υποτίθεται πως υπάρχει κάποια κυβέρνηση. Οι επαναστάτες διστάζουν ν' αρπάξουν την εξουσία.














Ο Δεκέμβριος αρχίζει να κυλάει με σποραδικές οδομαχίες. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ είναι περισσότερο διανοούμενη απ' όσο χρειάζεται. Και γι' αυτό δηλώνει: θα ήταν εγκληματικό λάθος το να πάρουμε σήμερα την εξουσία. Η μεγάλη σφαγή προετοιμάζεται μεθοδικά μέσα στις κλειστές αίθουσες του επιτελείου.




 


Ο Λίμπκνεχτ βγάζει συνεχώς λόγους. Η σοσιαλδημοκρατία τον έχει απομονώσει για τα καλά. Στις 16 Δεκεμβρίου μπαίνει στο Βερολίνο η πρωσική φρουρά. Οι κατασυγκινημένοι μπουρζουάδες ραίνουν με άνθη τους πιστούς στρατιώτες. Η ευγνωμοσύνη είναι πολύ ευάισθητο αίσθημα. 



Στις 9 Ιανουαρίου 1919 ο Λίμπκνεχτ βγάζει τον τελευταίο του λόγο. Στις 15 Ιανουαρίου πιάνουν τον Λίμπκνεχτ και την Λούξεμπουργκ και τους δολοφονούν με τον τρόπο που μόνον η κτηνώδης μπουρζουαζία ξέρει να δολοφονεί. Φυσικά, επακολούθησε μια μεγαλειώδης κηδεία για να ξεθυμάνει ο λαός.
















Ο λαός κατέχει το δρόμο,αλλά δεν κατέχει την εξουσία. Φαντάροι, ναύτες και προλετάριοι έχουν πιάσει τα κεντρικά σημεία του Βερολίνου, αλλά διστάζουν να προχωρήσουν. Αυτόν τον δισταγμό, θα τον πληρώσουν με το τομάρι τους.















Ο στρατός προβαίνει σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. Αρχίζοντας από το κέντρο, καταλαμβάνει μία-μία όλες τις εργατικές συνοικίες, χρησιμοποιώντας πολυβόλα, κανόνια, τεθωρακισμένα και, προπάντων φλογοβόλα.











Οι επαναστάτες δεν έχουν παρά να τραγουδήσουν το Επέσατε θύματα. Όπως απεδείχθη, οι Σπαρτακιστές δεν ήσανε προετοιμασμένοι για ν' αντιμετωπίσουν μια στρατιωτική επέμβαση είτε των πρωσικών ταγμάτων, είτε της Λαϊκής Φρουράς που είχε οργανώσει ο καγκελάριος Έμπερτ.










Οι Σπαρτακιστές δεν ξέρανε ότι τα στρατευμένα παιδιά του λαού μπορούν κάλλιστα, να σκοτώνουν τα επαναστατημένα παιδιά του λαού. Σήμερα πια το ξέρουμε, αφού όλοι οι δικτάτορες δεν βασίζονται στην αστυνομία, αλλά στον στρατό.


















Το τέλος υπήρξε μακάβριο. Οι στρατιώτες ετουφέκιζαν επί τόπου, όποιον επαναστάτη έπιαναν. Στην συνοικία του Λίχτενμπεργκ έγινε το μεγάλο μακελειό. Τον Μάρτιο του 1919 όλα είχαν τελειώσει. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης ξεπήδησε μέσα από το αίμα των Σπαρτακιστών.












Ωστόσο, η επανάσταση έπιανε να κατηφορίζει προς την Βαβαρία. Στις 13 Απρίλίου του 1919 ξεσηκώθηκαν οι Σπαρτακιστές του Μονάχου. Ο λαός είχε εξαγριωθεί από την δολοφονία του Κουρτ Άϊσνερ. Την ίδια στιγμή οι μπουρζουάδες της Λειψίας απαιτούσαν να σταματήσει το χάος και η αναρχία. Σε λίγο θα ξεσπάσει η επανάσταση του Μπέλα Κουν.



















Σημείωση Μ.Ι.: Δεν ήταν μόνο η επανάσταση του Νοεμβρίου και η αιματηρή καταστολή της, από τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία. Σε όλη την διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, οι διώξεις ενάντια στους αντιπάλους της, θα συνεχιστούν αμείωτες. Τα έκτροπα των παρακρατικών σωμάτων και συμμοριών στην αιματηρή κατάπνιξη της απεργίας στην κοιλάδα του Ρουρ, η δολοφονική επίθεση ενάντια στους διαδηλωτές του Αμβούργου, οι απροκάλυπτα βίαιες επιθέσεις ενάντια στις αριστερές κυβερνήσεις της Βαβαρίας, Θουριγγίας και της Σαξονίας, θα αποτελέσουν μερικές από τις πλέον μελανές σελίδες στην ιστορία της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, σελίδες που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από ανάλογες των Ναζί.

Από τα παρακρατικά σώματα που δημιούργησαν οι Έμπερτ, Νόσκε, θα ξεπηδήσουν τα "Τάγματα Εφόδου" και ο ναζισμός. Η σφαγή των Σπαρτακιστών θα ανοίξει τον δρόμο στον Χίτλερ, όσο και να προσπαθούν οι λειτουργικοί διανοούμενοι της μπουρζουαζίας να μας πείσουν, ότι "για την άνοδο του ναζισμού", έφταιγαν τάχα οι κομμουνιστές, "γιατί δεν υποστήριξαν την σοσιαλδημοκρατία στο μεταρρυθμιστικό της πρόγραμμα και στα ... δημοκρατικά της σχέδια". Μιλάμε για μια αήθη, αλλά και γελοία προσπάθεια πλαστογράφησης της ιστορίας και διαστρέβλωσης της πραγματικότητας, προκειμένου το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα να βγει αθώο και ανέγγιχτο από όλη αυτήν τη βρώμικη ιστορία.